Stressvrij en RSI-vrij thuiswerken

Thuiswerkers combineren veel zaken, zowel privé als voor het werk. Hierdoor kan de stress hoger zijn. Ook laat meestal de werkomgeving veel te wensen over. Al gauw word een kleine tafel met stoel van zolder gehaald om het werk op te verrichten. En meestal zijn zij ook vaker langdurig aan het werk, zonder korte pauzes en in niet-ergonomische en belastende werkhouding. Dit allemaal opgeteld kan een negatieve invloed hebben op de kwaliteit van het werk en op de lichamelijke klachten.

Hoe kunnen thuiswerkers er voor zorgen dat de risico?s van stress en lichamelijke overbelasting (RSI) worden verkleind? Risico-vermindering begint bij een goede inrichting van de werkplek zelf binnen de woonst. Hieronder volgen enkele richtlijnen voor de inrichting van de eigen werkplek.

1. Stoel
Zorg voor een goed stoel die voldoende zitdiepte heeft, een goede ondersteuning geeft in de onderrug en voorzien is van verstelbare armleggers die de onderarmen op de goede hoogte en breedte kunnen afsteunen. De stoel moet op de juiste hoogte ingesteld kunnen worden.

2. Bureau
Zorg ervoor dat het bureau voldoende ruimte heeft om het beeldscherm op de juiste manier te kunnen opstellen. Denk ook aan een goede plaatsing van toetsenbord en muis. Gebruik indien nodig een goede documenthouder en plaats deze links van het scherm. De hoogte van het bureau moet goed afgestemd zijn op de lengte van de gebruiker. De afmeting van het bureaublad (breedte en diepte) moet goed afgestemd zijn op de grootte (breedte en diepte) van het te plaatsen beeldscherm. Voor een goede kijkafstand tot het scherm worden de volgende vuistregels gehanteerd:
- 16 inch scherm, bureaudiepte minimaal 80 cm.
- 17 inch scherm, bureaudiepte minimaal 100 cm.
- 19 inch scherm, bureaudiepte ruim 100 cm.

3. Beeldscherm
a. Zorg ervoor dat het beeldscherm recht voor u wordt gezet op een afstand van 50-70 centimeter vanaf de ogen.
b. Zet uw beeldscherm in een hoek van 90° ten opzichte van het raam en zorg ervoor dat er geen hinderlijk invallend licht op het scherm valt (gebruik aanwezige zonwering of dring aan op aanbrengen van zonwering).
c. Zet de scherpte van het scherm zo dat u niet hoeft te turen of te knijpen met uw ogen. Stel de achtergrond in op licht (wit) en de letters in op donker (zwart). De bril of lenzen die u draagt zijn niet altijd geschikt voor werk achter een beeldscherm. Raadpleeg bij oogklachten in overleg met uw oogarts.

4. Pauze
Verricht geen langdurig aaneengesloten beeldschermwerk zonder te pauzeren. Neem steeds korte pauzes. In ieder geval na elk uur 10 minuten en bij voorkeur meerdere korte pauzes per uur, eventueel aangevuld met ontspanningsoefeningen. Vaak wordt thuiswerk verricht nadat er al een werkdag opzit. Maximaal 5-6 uur per dag beeldschermwerk en niet langer (dus het totaal van beeldschermwerk zowel op kantoor als thuis).

5. Klachten
Wanneer men klachten krijgt van de bovenste ledematen (vingers, pols, onderarm, schouder en net) bedenk dan dat u mogelijk al te lang achter het scherm zit te werken. Verminder of stop dan het werk. Bij aanhouden of verergeren van de klachten raadpleegt u dan een huisarts. Bij negeren van klachten is er een reële kans op het ontwikkelen van RSI. Deze aandoening is alleen in de beginfase te behandelen (preventie). Indien er sprake is van chronische klachten kan dit zelfs tot volledige arbeidsongeschiktheid leiden.

Er zijn heel wat elementen waarmee een werkgever en werknemer rekening mee moet houden. De thuiswerker in spe kan beter deze elementen grondig in acht nemen, ten einde een stressvrije en minder lichamelijke belastende werkomgeving te krijgen. Thuiswerken lijkt zeer aanlokkelijk, toch kan deze nieuwe vorm van werken negatieve lichamelijke neveneffecten. Daarom is een goede ergonomische indeling van de werkplek een noodzaak.

Statistieken telewerken

Telewerken in Nederland neemt duidelijk toe, al weet niemand exact hoeveel telewerkers Nederland telt. Problematisch hierbij is dat het verschijnsel telewerken zich moeilijk laat definieren, waardoor het tellen van telewerkers altijd een arbitrair element in zich heeft.

De Europese Unie presenteert een jaarlijks beeld van de toename van telewerken. Volgens de ECATT-studie behoren Finland, Zweden en Nederland tot de koplopers binnen de Unie. Voor uitgebreide statistieken over telewerken verwijzen wij naar SIBIS (Statistical Indicators Benchmarking the Information Society).

Indien alle vormen van telewerken bij elkaar worden opgeteld, kan ongeveer 13% van de beroepsbevolking in Europa als telewerker geclassificeerd worden. In vergelijking met de 25% in de USA loopt Europa erg achter. Nederland en Scandinavië vormen hierop een uitzondering. Het is dan ook vooral Oost- en Midden Europa waar telewerken achterblijft. Dit patroon valt te verklaren door meerdere factoren. Een belangrijke factor is het verschil in gemiddeld inkomen per hoofd van de bevolking. Overige oorzaken van het verschil USA - EU zijn:

* Technologische infrastructuur is minder geavanceerd

* De organisatie van lokale bedrijven

* De wetten en politiek zijn niet op telewerken afgestemd

* Woonomstandigheden, er is misschien geen ruimte in een huis om te telewerken

* Culturele aspecten zoals de instelling van het management en de instelling naar sociale en technologische veranderingen.

Naast telewerkers zijn er ook mobiele werkers. Dit zijn mensen waarvan hun functie met zich meebrengt dat ze onderweg zijn, of mensen die in ieder geval buiten de moederorganisatie aan het werk zijn (zoals bijvoorbeeld accountants, vertegenwoordigers, etc.). Mobiele werkers werken veelal in telecentra of telewerkkantoren.

De ECATT-voorspelling voor het jaar 2005 maakt een onderscheid tussen 'all teleworkers' en 'home based teleworkers'. De statistiek geeft aan dat Nederland met 25,2% telewerkers binnen de Europese Unie de tweede plaats zal bezetten, na Finland (29,4%). Als alleen gekeken wordt na de 'home based teleworkers' zal Nederland met 9,7% in 2005 de vierde plaats binnen de Unie innemen, na Finland (16,7%), Zweden (11,2%) en Denemarken (10,2%). Uit deze gegevens kan geen andere conclusie worden getrokken dat in Nederland met name het mobiele werken een hoge vlucht neemt.

Een op vijf Vlaamse bedrijven laat werknemers telewerken

Bijna een op de vijf bedrijven in Vlaanderen biedt zijn werknemers de mogelijkheid om elektronisch te werken van thuis uit. Vooral werknemers uit de overheidssector en uit de non-profitsector maken e-werken mogelijk. In die sectoren is digitaal thuiswerken namelijk mogelijk in 25 procent van de organisaties, terwijl dat in de privé-sector slechts 12 procent is.

De cijfers zijn afkomstig van een studie die werd uitgevoerd in opdracht van Patricia Ceysens, Vlaams minister van Economie, Buitenlands Beleid en E-government.

Opvallend in de studieresultaten is ook dat 7,7 procent van de bedrijven waar e-werken mogelijk is, daarvoor geen enkele ondersteuning biedt aan de werknemers, zoals het ter beschikking stellen van een draagbare computer of een internetverbinding.
Minister Ceysens is dan ook nog steeds van plan om het e-werken te stimuleren.

Belastingen

Voor een kantoor, werkkamer of studeerkamer in de woning van de telewerker en de inrichting van die ruimte heeft de Belastingdienst speciale regels opgesteld. Een werknemer die een vergoeding ontvangt van de werkgever, moet die vergoeding als inkomen meetellen. Tenzij in die werkruimte 70% of meer van het arbeidsinkomen wordt verdiend of de werknemer buitenshuis geen soortgelijke werkruimte heeft; in die twee situaties is de vergoeding vrijgesteld van maximaal 20% van de huur of (economische) huurwaarde, inclusief de energiekosten en de kosten van inrichting. De inrichting van een zakelijk gebruikte werkruimte, die door de werkgever wordt vergoedt, behoort niet tot het loon wanneer aan de volgende voorwaarden is voldaan:


* Er is een gedagtekend schriftelijk contract tussen werkgever en werknemer.
* Het contract bevat de dag of dagen in de week waarop de werknemer in de werkruimte thuis werkt.
* Per vijf kalenderjaren mag niet meer dan 1.815,- euro inclusief BTW onbelast worden vergoed.
* De werknemer werkt ten minste eenmaal per week gedurende de gebruikelijke werktijd, zonder dat ook naar de arbeidsplaats buiten de woning wordt gereisd, voor de vervulling van zijn dienstbetrekking in de werkruimte met behulp van telematica, zoals een telefoon of computer.
* De inrichting van de werkruimte voldoet aan de eisen gesteld in het Arbeidsomstandighedenbesluit (ARBO).
* Het contract moet worden bewaard bij de loonadministratie.

Onkostenvergoeding

Die moderne technieken zijn ook van invloed op een eventuele onkostenvergoeding. Wie bijvoorbeeld gewend was om maandelijks een declaratie in te dienen voor telefoniekosten, zal die als telewerker kwijtraken. Omdat een moderne en veilige verbinding tussen huis en kantoor tot stand komt via een Virtual Private Network verbinding worden de telefoonkosten voor het telewerken rechtstreeks aan het bedrijf gefactureerd, waardoor de bestaande telefoononkostenvergoeding wordt ingetrokken.

Flexibele werkplek

Het kantoor is de plek om elkaar te ontmoeten en ad hoc werkzaamheden uit te voeren op een willekeurige werkplek. Er is dan ook een trend gaande dat er in kantoren steeds minder vaste werkplekken zijn; die hebben telewerkers immers thuis. In plaats daarvan zijn er alleen flexibele werkplekken. De flexibele eigenschappen gaan zelfs zo ver, dat een medewerker die op bezoek is bij een klant gebruik kan maken van de voorzieningen aldaar, om in te loggen op de computer van de zaak.

Waar een PC met ADSL- of kabelaansluiting staat, zijn medewerkers immers altijd on-line. Zo kan de PC van de klant tijdelijk als een volledig operationele werkplek dienen. Innovatieve ICT-technieken zoals Instant Messaging (ICQ en Windows Messenger zijn bekende voorbeelden), NetMeeting en Remote Workstation (van Windows XP Professional) maken het mogelijk om overal te werken en te communiceren met collega's.

logo hotspotsDankzij draadloze technieken (WiFi) geldt dat voor alle collega's, dus ook voor de vertegenwoordiger die met een laptop in een wegrestaurant zit, of voor een directielid dat op Schiphol op een vlucht zit te wachten. Met de toename van het aantal hotspots wordt de behoefte aan een kabel steeds kleiner.

Werkplek thuiswerker

Bij de thuiswerker hoeven de werkzaamheden zich niet te beperken tot alleen de werkplek. Zo kan het zijn, dat de werkgever verbruiksmaterialen of grondstoffen bij de thuiswerker in huis plaatst. Hieronder vallen papier, inkt of toner voor de printer, maar ook eventuele gevaarlijke stoffen, zoals lijm, oplosmiddelen, poets en ontvettingsmiddelen, soldeertin of verf, als die voor de werkzaamheden nodig zijn.

De vuistregel daarbij is, dat niet meer voorraad in huis aanwezig is dan er nodig is tot de volgende keer dat er spullen gebracht of gehaald worden. De werkgever mag de woning van de thuiswerker namelijk niet als magazijn gebruiken. Gebeurt dit wel dan moet de werkgever vaker aanleveren of ophalen. De thuiswerker moet met de werkgever goede afspraken maken over de arbeidsomstandigheden, niet alleen over de werkplek, maar ook over het gebruik van de genoemde verbruiksmaterialen, energiegebruik, gevaarlijke stoffen en gereedschappen. Zet deze afspraken bij voorkeur op papier.

Afspraken met werkgever

De werkgever moet daarnaast zorgen voor het onderhoud en reparatie, ook als de machine het eigendom van de werknemer is. De werknemer kan natuurlijk afspreken dat hij of zij kleine reparaties aan de machine zelf doet, maar de werkgever blijft verantwoordelijk voor een goed werkende en veilige machine. De veiligheid is onder meer te regelen met geschikte software. De werknemer kan zelf zorgen voor het periodiek updaten van de PC, maar moet er bij de werkgever ook op aandringen dat deze security-software beschikbaar stelt om virussen en andere bedreigingen buiten te houden. Daarnaast moet de werknemer ook zijn of haar eigen verantwoordelijkheid nemen en de PC die voor het werk nodig is niet voor 'foute' toepassingen te gebruiken. Klikken op een link in een reclame e-mailtje van een onbekende afzender is bijvoorbeeld fout.

Werkplek

De werkplek bestaat tenminste uit een goede stoel, een tafel of bureau en verlichting door middel van kunstlicht. Wordt met een computer gewerkt dan spelen de leesbaarheid en positie van het beeldscherm een belangrijke rol: samen met de verlichting moeten die aan specifieke eisen voldoen. Als bij het werken met de computer veel van papier moet worden gelezen, dan is een documenthouder verplicht. Zijn deze zaken niet voorhanden, dan is de werkgever verplicht ervoor te zorgen dat die er komen. Hij moet ook zorgen voor een geschikte infrastructuur in huis.

Op dat gebied zijn er tegenwoordig slimme ontwikkelingen. Als de woning bijvoorbeeld is uitgerust met een KISS-installatie, dan is in elke kamer de juiste aansluiting (230 Volt, Internet, kabel enzovoort) aan te brengen. Voor een installateur is dat een kwestie van minuten en er komt geen hak- en breekwerk aan te pas, omdat alle benodigde bekabeling reeds in de plint aanwezig is. Zo kan een kinderkamer gemakkelijk worden omgebouwd tot werkkamer.

Thuiswerken via VPN

Thuiswerken kan grote voordelen bieden. U kunt ongestoord doorwerken, u heeft geen reistijd en u hoeft geen vrij te nemen voor afpraken aan huis, zoals voor de verwarmingsmonteur!

Thuiswerken gaat via een VPN!
Om thuis te kunnen werken moet u wel bij de computer op uw werk zien te komen, anders kunt u niet bij uw bestanden en kunt u niet aan de slag. De verbinding die u met uw thuiscomputer via internet maakt met de computer op uw werk noemen we een VPN.

... Maar wat is een VPN?
VPN betekent letterlijk 'Virtual Private Network', oftewel een virtueel privé netwerk. U moet dus een soort netwerk creëren met uw werk, dat klinkt ingewikkelder dan het is! Hoe u het doet kunt u lezen in de handleidingen in het menu aan de linkerkant.

Let op! Om thuiswerken oftwel (Extern bureaublad) te kunnen laten werken moet op uw werk wel een server staan die hierop ingericht is.

Voordelen telewerken werknemer

Voor de werknemer biedt telewerken een aantal voordelen. Zo heeft de telewerker minder last van file-leed, werkt hij of zij meestal door bij ziekte (lichte griep of verkoudheid) en is de verdeling privé en zakelijke tijd gemakkelijker en flexibeler in te richten. Daarnaast stelt de werkgever doorgaans apparatuur beschikbaar en betaalt hij een vergoeding voor de werkplek, het stroomgebruik en het onderhoud van de apparatuur. Een nadeel is dat sommige werknemers thuis de neiging hebben om te lang door te gaan met werken.

Duurzaam Telewerken

Het TelewerkForum is één van de partners die in vijf landen, Engeland, Duitsland, Italië,
Denemarken en Nederland een hulpmiddel gebouwd hebben om de duurzaamheid te testen van
een bestaand of voorgenomen telewerkproject. De monitor meet het effect van telewerken op
economische, ecologische en sociale aspecten.
Voor Nederland zijn daartoe zes bedrijven onder de loep genomen, die telewerken meer dan vijf
jaar hebben ingevoerd, namelijk Oracle, TheVisionWeb, Ministerie van Verkeer en Waterstaat,
KPN telecom, het integraal Kanker Centrum Midden Nederland en AnnieConnect. Onder de 30
casestudies bevonden zich BMW en British Telecom.
Hoe kan een telewerkproject duurzaam gemaakt worden en hoe kan telewerken bijdragen aan
duurzame ontwikkeling? Onder duurzaam telewerken verstaat Sustel telewerken op een goede
manier en gedurende een langere tijd.
Telewerken wordt door de meeste managers alleen beoordeeld op het economisch voordeel,
namelijk meer productiviteit en minder kantoorkosten. Slechts 12 (o.a. Oracle) van de 30
casestudies wisten de exacte cijfers van wat telewerken oplevert. Vooral in Nederland wordt
telewerken niet structureel gedaan. Medewerkers gaan later naar kantoor of eerder naar huis om
de files te vermijden of blijven een dag of middag rustig thuis om werk af te maken, wat door de
hectiek op kantoor moeizamer gaat.
Het bedrijf weet vaak niet hoeveel mensen regelmatig thuiswerken en de optie om thuis te mogen
werken, is afhankelijk van de betreffende manager. Bij een structurele aanpak kan het bedrijf geld
verdienen door wisselplekken in te stellen, de communicatie verbeteren door documenten te
digitaliseren, zodat de toegankelijkheid van de gegevens op afstand gegarandeerd wordt. Dit
vereist een behoorlijke investering, maar is zoals diverse casestudies aangeven op de middellange
termijn terug te verdienen. Daarbij komen diverse sociale aspecten in beeld, die het bedrijf
economisch voordeel opleveren, zoals verlaagd ziekteverzuim, hogere motivatie van de
medewerkers, minder verloop en een keuze uit een grotere groep potentiële medewerkers (uit
andere regio?s, Wao'ers ).
De hogere automatiseringsgraad, mits goed ingevoerd, kan leiden tot minder papierverbruik, wat
natuurlijk ook een economisch voordeel is. Een bedrijf heeft de hele sollicitatie procedure webbased
gemaakt, wat enorm veel papier scheelt en meteen sollicitanten aantrekt met bepaalde
vaardigheden.
De kantoorinnovatie koppelen aan telewerken en besparen op het aantal m² levert voordeel op.
The VisionWeb heeft maar 3m² kantoorruimte per medewerker. IKMN heeft het kantoor naar het
centrum van de stad verplaatst, wat een gemiddelde besparing van 40 minuten reistijd betekent
per medewerker per dag en heeft de kantoorruimte met de helft teruggebracht. Bovendien heeft
geen enkele medewerker sindsdien het bedrijf verlaten, en zijn ze door hun unieke locatie vlakbij
het centraal station een aantrekkelijke werkgever.
Een bijdrage leveren aan de verbetering van het milieu, door minder CO² uitstoot en minder
papiergebruik en mensen, die anders geen werk hebben, weer in het arbeidsproces te betrekken,
is een bijdrage aan een duurzame ontwikkeling. Dat dit ook nog eens een economisch voordeel
oplevert voor bedrijven, blijkt uit de casestudies door Sustel gedaan.
De casestudies zijn zeer divers en bevatten o.a: een gemeente, een ministerie, een
verzekeringsbedrijf, een autofabrikant, een liefdadigheidsinstelling, een luchthaven, een medisch
consultancy bureau, een software bedrijf, en een telecom bedrijf.
De telewerkmonitor staat gratis ter beschikking op www.telewerkforum.nl (zie ?E-werken? -> E-werk
Monitor?) en geeft tips, enquête voorbeelden en inzage in de 30 casestudies en het onderzoek,
gedaan door Sustel. Een handig rekenmodel geeft inzage in de ?return of investment?, de transport
tool helpt om het aantal kilometers in het woonwerkverkeer te berekenen. De 30 casestudies uit vijf
landen zijn in de verkorte versie in het Nederlands beschikbaar en in de uitgebreide versie in het
Engels. De tool is in vijf talen beschikbaar op www.telework-test.org.

Werkgevers in Nederland blij met telewerkers

AMSTERDAM - Een meerderheid van Nederlandse werkgevers die hun werknemers faciliteiten bieden
voor telewerken of thuiswerken, is van mening dat werknemers die telewerken efficiënter werken (80
procent) en productiever zijn (70 procent). Dat wijst een Europees onderzoek uit dat is uitgevoerd
onder 640 bedrijven in opdracht van Samsung Business Communications .
Bovendien vindt 87% van de ondervraagde Nederlandse bazen dat telewerken werknemers een betere
leef/werk-balans biedt.
In vergelijking met andere landen uit het onderzoek - waaronder het Verenigd Koninkrijk, Spanje en Zweden -
biedt bijna driekwart (72 procent) van de ondervraagde Nederlandse werkgevers haar werknemers al
faciliteiten voor telewerken. Hiermee is Nederland - samen met Zweden (78 procent) - een van de koplopers
in vergelijking met andere Europese landen, waaronder Spanje met 53 procent en het Verenigd Koninkrijk
met 46 procent.
De Zweedse werkgevers hebben het meeste vertrouwen in hun werknemers; slechts 29 procent van de
ondervraagde werkgevers gaf aan enige zorg te hebben over de productiviteit van thuiswerkende
werknemers.
Reistijd
Nederlandse werknemers hebben een gemiddelde woonwerk reistijd van 4,7 uur per week,
terwijl werknemers in het Verenigd Koninkrijk gemiddeld 7 uur per week aan woonwerk reistijd kwijt zijn. In
Spanje en Zweden is dit respectievelijk 5,5 uur en 3,7 uur.

Staking is een zegen voor thuiswerk

Nederland was gisteren misschien verrast dat een verkeerschaos naar aanleiding
van de staking in het openbaar vervoer uitbleef. Maar één man, directeur Philip Todd van de
Stichting Nederlands Telewerkforum, keek er niet echt van op. Todd: ?Bij dit soort stakingen gaan
mensen nadenken of ze wel al het tijdverlies willen lijden dat er dreigt als ze de auto nemen. Dan
gaan ze mogelijkheden zoeken om thuis te blijven en daar hun werk te doen. We zagen hetzelfde
bijvoorbeeld toen de A10-west bij Amsterdam deels werd afgesloten, en we zien het nu rond
Antwerpen: als er vooraf veel publiciteit is rond te verwachten verkeerschaos, blijkt iedereen
ineens heel creatief te kunnen worden.?
Todd: ?Als je het op die manier bekijkt is zo?n grote staking goed. Begrijp me niet verkeerd:
natuurlijk vind ik het ontzettend vervelend voor mensen die echt ergens heen moesten en er nu
niet konden komen. Maar dit drukt ons weer met de neus op de feiten. Kennelijk zijn we soms niet
bereid om in de file te gaan staan, waar we dat op andere momenten wel doen.?
Het Telewerkforum is gevestigd in Woerden, maar vandaag werkt de directeur ? hoe kan het
anders ? vanuit huis. Het forum, opgericht door het bedrijfsleven en ondersteund door het
ministerie van Verkeer en Waterstaat, wil het telewerken in Nederland stimuleren. Volgens Todd
gaat het in Nederland op zich niet slecht met het telewerken. ?Wereldwijd zijn we nummer één.
Een op de vier kantoormedewerkers heeft hier de mogelijkheid thuis te werken.

? Exacte cijfers zijn moeilijk te geven en afhankelijk van de gebruikte definitie: er zijn nu eenmaal
telewerkers, maar ook mobiele werkers, mensen die vanwege de aard van hun werk sowieso niet
thuis werken. En dan is er ook nog een groep zelfstandige ondernemers, die thuis kantoor houdt.
Schattingen lopen dan ook erg uiteen. Het onderzoeksbureau IDC noemde voor het jaar 2002 een
getal van 300.000 telewerkers en 350.000 mobiele werkers. Op vrij korte termijn zou hun aantal
kunnen groeien tot een miljoen.
Todd denkt dat Nederland wereldwijd zo voorop loopt, omdat hier een aantal factoren samenkomt.
?Mede door de pc-privéregeling is het aantal computers in de Nederlandse huishoudens hoog. Ook
technische mogelijkheden als ADSL en breedband zijn ruim verbreid. En natuurlijk is het fileleed
groot, wat mensen stimuleert thuis te werken.?
De gunstigste factor is het moeilijkst te bedenken. ?De bedrijfscultuur is hier anders dan in het
buitenland. De Nederlandse baas vertrouwt zijn werknemer. Hij kijkt niet hoe lang iemand
aanwezig is, hij kijkt wat iemands werk oplevert. In een land als Japan, dat bekendstaat om zijn
hoogwaardige technologie, is het aantal telewerkers veel lager. Daar heerst een volstrekt andere
bedrijfscultuur. Voor België bijvoorbeeld geldt dat ook. Daar hebben veel bedrijven nog een
prikklok.?
Hoe gunstig die omstandigheden ook zijn, het wil allemaal bepaald niet zeggen dat er niets meer is
dat de opkomst van het telewerken in de weg staat. Eerdere prognoses van een onstuitbare vlucht
van deze vorm van arbeid zijn nergens ter wereld uitgekomen. En het recente overheidsbeleid lijkt
er in de komende jaren juist minder werk van te willen maken. ?Het afschaffen van de pcprivéregeling
is natuurlijk niet bevorderlijk voor telewerkers. We hebben daar ook fel tegen
geprotesteerd. Verder vinden wij het opmerkelijk dat in de nota mobiliteit met geen woord gerept
wordt over telewerken als alternatief voor de fileproblemen. Dat is gek, want juist telewerken kan
veel betekenen in de strijd tegen de files, dat hebben we nu juist weer gezien.?

Thuiswerken volgens Unizo

Een interessante link gekregen van Unizo:

Bij veel ondernemers roept thuiswerken nog tal van vragen op.
Zijn de werknemers daar wel klaar voor? Is alles wettelijk wel geregeld? Hoe zorg ik dan voor controle op de werknemers?
Zie ik mijn werknemers dan nog wel terug?

UNIZO maakte, in opdracht van Telenet solutions, een korte film over thuiswerken.
Deze geeft niet alle antwoorden op de vragen die er rond het thema zijn, maar bevat wel een interessante getuigenis van een ondernemer.
In het Antwerps communicatiebureau Leads United kunnen de werknemers al enkele jaren van thuis uit werken, of vanuit een satellietkantoor.
In een reportage van een 5 tal minuten vertellen wij uit welk resultaat dat geeft, hoe dit technisch is aangepakt en wat de reactie is van de werknemers.

http://www.unizo2.linux23.hostbasket.com/externen/?p=4

Telewerkers overleggen effectiever

Alhoewel e-werken een steeds grotere vlucht neemt, is er nog altijd twijfel of dit de
productiviteit nu echt ten goede komt. Beperken we onze blik tot flexwerken, het invullen van
een verloren uurtje thuis of onderweg, dan zijn de zegeningen van de moderne techniek
zonneklaar. Praten we over structureel (thuis) telewerken, dan worden de voordelen een stuk
moeilijker aantoonbaar. Daar is nu voor een aspect verandering in gekomen.
In een opmerkelijk onderzoek van Interview-NSS is gekeken naar de vergadercultuur. Er lijkt
geen land in de wereld dat zoveel vergadert, maar hoe betrek je nu telewerkers bij je
overleg. Het antwoord wordt gevonden in het gebruik van conferencing services, zoals
bijvoorbeeld telefonisch vergaderen. In het onderzoek werd aan 500 voorzitters van
telefonische vergaderingen naar hun ervaringen gevraagd. En wat bleek: telefonische
vergaderingen duren korter dan traditionele vergaderingen, beginnen eerder op tijd en er
worden makkelijker besluiten genomen.

Effecten van telewerken op zakelijk autorijgedrag

Op de TU-Delft is promovendus Jasper Lim bezig (onder auspicien van het
Telewerkforum) het bovenstaande te onderzoeken. De eerste resultaten zijn inmiddels
gepubliceerd.
Enkele opvallende uitkomsten zijn:
? Meer dan de helft van de bedrijven (57%) heeft een verhoging van de productiviteit
geconstateerd na de invoering van het telewerken.
? Ten einde verkeersopstoppingen te vermijden, geven bedrijven er de voorkeur aan dat
werknemers tijdens het spitsuur niet op weg gaan of afspraken maken.
? Werkgevers beschouwen het telewerken als een voordeel omdat het voor werknemers
op deze manier mogelijk is verkeersopstoppingen te vermijden en tot een betere balans
te komen tussen werk en gezinsleven.
? De meeste bedrijven hebben geen idee van de veranderingen in de te maken kosten
met betrekking tot voorzieningen nadat het telewerken werd ingevoerd.
? De meeste bedrijven die telewerken hebben ingevoerd, bevinden zich rond de
Randstad en in de buurt van autosnelwegen.
In het najaar volgt deel 2 van het onderzoek.

E-werken

"Doorbraak telewerken verwacht" zo kopten vele Nederlandse kranten in maart 2004. Uit het jongste onderzoek van adviesconcern Ernst & Young zou blijken dat het telwerken aan populariteit wint en de komende maanden wel eens definitief naam kan gaan maken. "Onzin", zo stelt Philip Todd, directeur van de Stichting Nederlands TelewerkForum: "telewerken is al lang doorgebroken en het einde is, zeker gezien de technologische ontwikkelingen, nog lang niet in zicht."

Sinds 2003 is Philip Todd directeur van de Stichting Nederlands TelewerkForum. Deze stichting, in 1995 opgericht door Kitty de Bruin, de vrouw die de afgelopen 10 jaar het telewerken in Nederland definitief op de kaart zette, stelt zich tot doel het tijd- en plaatsonafhankelijk werken te promoten en informatie-uitwisseling hierover te bevorderen in binnen- en buitenland. Op deze manier hoopt men een bijdrage te leveren aan economische en maatschappelijke veranderingsprocessen. "Broodnodig", zo kwalificeert Todd het werk dat de Stichting levert. "Hoe vol zullen anders onze wegen over tien jaar zijn?".

Van telewerken naar e-werken.
Het zijn spannende tijden voor de Stichting Nederlands TelewerkForum. Niet alleen staat het telewerken volop in de belangstelling, ook zal de naam van de Stichting veranderen van TelewerkForum in (Tel)e-werkForum. Een subtiele, doch niet onbelangrijke verandering. Todd: "Bij telewerken wordt al gauw gedacht aan thuiswerken, en dus aan clichématige beelden als de huiselijke garnalenpeller of de typende huisvrouw. Maar inmiddels zijn we veel verder dan die beelden doen vermoeden. De techniek stelt ons namelijk steeds beter in staat tijd- en plaatsonafhankelijk te werken. Niet alleen thuis dus, maar ook onderweg. E-werk zou ik dan ook willen definiëren als 'Tijd- en plaatsonafhankelijk werken, waarbij gebruik wordt gemaakt van informatie-, communicatie- en kantoortechnologie, vast of mobiel'. E-werkers zijn telewerkers (middels een vaste lijn) en mobiele e-werkers (via GPRS, UMTS, Hotspots). Momenteel zijn er zo'n miljoen e-werkers in Nederland, ten opzichte van 80.000 in 1995. Ik durf te beweren dat we dat aantal binnen afzienbare tijd zelfs nog kunnen verdubbelen. Ik baseer dat op de technologische ontwikkelingen, denk daarbij aan de breedband en UMTS, van de afgelopen jaren. Daar komt nog eens bij dat het e-werken voor alle direct betrokkenen grote voordelen oplevert. Vanuit het oogpunt van de werkgever is e-werken vergelijkbaar met een bank. Bij economisch slechte tijden spaart men, gaat het goed dan leent men. De bank wint altijd. Zo is het ook met telewerken, want in economisch gunstige tijden biedt de werkgever het aan als extra benefit voor werknemers en kan hij het gebruiken om werknemers aan zich te binden (denk bijvoorbeeld aan een zwangerschapsperiode), terwijl het in economisch mindere tijden gebruikt kan worden om bij de huisvesting vierkante meters te besparen. Bovendien groeit door e-werken de productiviteit van een gemiddelde werknemer met 15 tot 25%. Aantrekkelijk natuurlijk, maar dan moet de werkgever wel in staat zijn om coachend te werk te gaan en de werknemer eerder op output dan input te beoordelen. Voor sommigen lastig. Werkt men nog met een prikklok, dan raad ik invoering van e-werken ten zeerste af. Voor werknemers is het e-werken ook zeer interessant: de mogelijkheid van een eigen tijdsindeling, een betere balans tussen werk en privé, minder reistijd en natuurlijk meer zelfstandigheid en verantwoordelijkheid. Vooral dat laatste vraagt natuurlijk discipline van de werknemer. Thuis wel bezig, maar niet aanwezig.

De overheid, tenslotte, vaart eveneens wel bij een toename van het aantal e-werkers. Zo zorgt e-werken voor verdunning van de files, waardoor de verkeersdruk zich meer gelijk spreidt over de werkdag, beperkt e-werken de uitstoot van CO2-gassen doordat er minder verplaatsingen zijn en helpt het e-werken ouders met een zorgtaak voor kinderen of ouderen. Allemaal zaken die bij verschillende ministeries hoog op de agenda staan."

Werkgevers
Voordelen genoeg dus, maar nog lang niet iedereen is aan het e-werken. Dat heeft natuurlijk te maken met koudwatervrees van werkgevers, die verlies van controle op hun werknemers vrezen en angst van werknemers, die bang zijn de grens tussen werk en privé te vervagen en het contact met collega's te verliezen. Op Arbo-gebied zit een enkel juridisch aspect ook nog in de weg. Todd: "Als een werknemer thuis e-werkt, dan is de werkgever verantwoordelijk voor zijn of haar welzijn en loopt dus risico. Dat is vrij gemakkelijk te ondervangen door een aanhangsel aan de arbeidsovereenkomst te bevestigen, waarin de werknemer toezegt (en ondertekent) dat hij/zij thuis conform de Arbo-regels zal werken. Of dat dan op kosten van de zaak gebeurt kan een punt van onderhandeling zijn. Blijkbaar is een behoorlijk aantal werkgevers nog niet op de hoogte van deze mogelijkheid, want er wordt nog te weinig gebruik van gemaakt.

Bedrijfscultuur
Maar cultuur is momenteel nog het grootste struikelblok bij de invoering van e-werken. Daarom is het van belang dat een organisatie eerst eens nagaat of en hoe het e-werken ingevoerd moet worden. Het TelewerkForum is intermediair tussen organisaties die e-werken willen bevorderen en marktpartijen die de hardware, software en expertise kunnen leveren. Het biedt in die hoedanigheid bedrijven en organisaties die willen gaan e-werken de mogelijkheid om via een zogenaamde quick scan na te gaan of aan de randvoorwaarden van e-werken - denk aan bedrijfscultuur en aard van de werkzaamheden - is voldaan. Vervolgens verwijzen we door naar de leveranciers die het implementatietraject verder kunnen invullen. Idealiter valt de invoering van e-werken trouwens samen met een mutatiemoment; bijvoorbeeld een verhuizing. De organisatie heeft dan een uitgelezen kans om organisatiestructuren en -processen nog eens kritisch onder de loep te nemen. Besluit men e-werken door te voeren, dan heeft dat ook gevolgen voor de kantoorinrichting. Het betekent de komst van flexibele werkplekken en voor de werkgever besparing van vierkante meters."

Internationale belangstelling
Nederland vervult op het gebied van e-werken een voortrekkersrol. Geen land ter wereld heeft procentueel gezien zoveel e-werkers. Zelfs vanuit Japan komen geïnteresseerde werkgevers en overheidsinstanties kijken naar het Hollandse succesmodel. Maar volgens Todd schuilt hier ook een gevaar: "Het e-werken is volop in het nieuws en het valt niet te ontkennen dat de afgelopen jaren op dat vlak zeer succesvol verlopen zijn. Juist daarom kan de overheid, door wie de Stichting Nederlands TelewerkForum gesubsidieerd wordt, wel eens gaan denken dat we er al zijn. Dat is wat mij betreft een gevaarlijke gedachte. Er is nog genoeg te doen, verdubbeling van het aantal e-werkers ligt binnen ons bereik en nog steeds is er veel behoefte aan kennis over nieuwe werkvormen. Deze kennis kunnen wij leveren.

Het TelewerkForum is als Nederlandse stichting opgericht om alle partijen bij elkaar te brengen, die belang hechten aan de bevordering van telewerken en alle daarmee samenhangende, innovatieve werkvormen. Het TelewerkForum ondersteunt de overgang naar de informatiemaatschappij door de invoering van nieuwe werkvormen te stimuleren en zo een bijdrage te leveren aan economische en maatschappelijke veranderingsprocessen. Het TelewerkForum is een onafhankelijk platform, dat opgericht is door het bedrijfsleven en dat ondersteund wordt door het ministerie van Verkeer en Waterstaat. Het TelewerkForum is daarnaast de Nederlandse coördinator van het Europese Telework Development-programma, een initiatief van de Europese Commissie, die de invoering van telewerken beschouwt als een voorwaarde voor een duurzame samenleving en voor de versterking van de Europese concurrentiepositie. Het TelewerkForum biedt een unieke bron van kennis en ervaring op het terrein van telewerken, toegankelijk gemaakt door middel van een kennisbank op deze website.

Satellietkantoor

Een andere vestiging van de onderneming die de e-werker de mogelijkheid geeft om in te loggen op het bedrijfsnetwerk

Hotdesking

Het gezamenlijk gebruiken van bureaus. Ook flexplekken genoemd.